Tulpenmanie van 1637

De geschiedenis van de tulp in Nederland spreekt tot de verbeelding. Een prachtige bloem, maar ook een die een zware economische crisis veroorzaakt heeft. In deze blog gaan we in op de zogenoemde Tulpenmanie van 1637.

DE TULP

TulpenvaasDe uit Turkije afkomstige tulp kwam in de 16de eeuw naar de Nederlanden. De exotische bloem oogstte hier veel bewondering. Mensen vonden ze zo mooi als edelstenen. In schilderijen van bloemboeketten speelde de tulp een belangrijke rol. Ook werden speciale vazen voor de tulp ontworpen. Vaak was dit een rond model met bovenop een aantal tuitjes maar soms hadden de vazen een meer extravagante vorm. In elk tuitje kon één tulp worden gestoken. Omdat de tulp zo kostbaar was, werden ze per stuk gekocht. Men begon daarom ook tulpenbollen te verzamelen.

TULPENMANIE VAN 1637

De hype die rond tulpen was ontstaan had veel te maken met de nieuwigheid van het product. Men kende de tulp nog niet en men wist de bloembollen daardoor niet op waarde te schatten. Ook in andere landen had de tulp een grote waarde en wist men de waarde van een tulpenbol niet goed op waarde te schatten. In de loop van de 17de eeuw komt Nederland in de ban van een rage: de tulpenmanie of tulpomanie.  De tulpen uit de omgeving van Haarlem waren het meest in trek. Er ontstond een enorme handel in tulpenbollen. De mensen verdienden zo veel geld aan de tulpenbollenhandel dat men steeds meer geld ging investeren. Bloembollen werden niet meer gekocht als verzamelobject maar als investering en investeerders kochten tulpenbollen Tulpenmaniazonder ze te zien. Een nieuwe vorm van investeren/ beleggen begon: het kopen van een zogenoemde future op een tulpenbol. Met een future kocht je een tulpenbol terwijl deze nog in de grond zat tegen een vooraf gesproken prijs. Deze nieuwe investeringsmogelijkheden zorgde tot een verdere toename van de prijsstijgingen. Door speculatieve handel, vooral in Haarlem en in Alkmaar, verviervoudigde de prijs van de tulp tussen 1634 en 1636. Een exclusieve tulpenbol kon net zo duur zijn als een Amsterdams grachtenpand. Eén populaire tulpenbol kostte in 1623 1000 gulden. Het verhaal gaat dan ook dat sommige Amsterdamse grachtenpanden van eigenaar verwisselde voor slechts een tulpenbol!

Het gemiddelde jaarinkomen bedroeg in die tijd ongeveer 150 gulden. Om toch aan de lucratieve tulpenhandel te kunnen meedoen gingen veel ambachtslieden hun instrumenten belenen of ging men schulden aan. Een bol van de uiterst zeldzame Semper Augustus deed in 1624 nog 1000 gulden, in 1633 was de prijs gestegen tot 5.000 gulden en in 1637 tot 10.000 gulden. Dit kon natuurlijk niet goed blijven gaan!

INEENSTORTING

Instroten van de tulpenbollen prijsDe economische crisis veroorzaakt door de tulpenmanie van 1637 begint op 5 februari. Plotseling stort te tulpenmarkt in. De prijzen daalden voor het eerst sinds jaren. Investeerders konden niet meer aan hun beloftes voldoen en kopers konden hun betalingsverplichtingen niet meer voldoen. Bij een veiling in een kroeg in Haarlem bleven de biedingen uit. De paniek sloeg toe en handelaren, kwekers en burgers die geïnvesteerd hadden in tulpenbollen, probeerden hun tulpenbollen te verkopen. De handel in bloembollen was windhandel geweest en vele waren geruïneerd. De impact van de economische crisis blijft vele jaren merkbaar in de Nederlandse samenleving. De tulpenmanie van 1637 wordt door veel economen de eerste echte economische crisis als gevolg van over speculatie gezien.

Na de tulpenmanie van 1637 bleef de tulp onverminderd in de belangstelling. Maar excessen waren uit de markt verdwenen en de prijzen zakten naar een redelijker niveau. Helaas heeft de mensheid weinig geleerd van speculatie en de (economische) gevaren die dit met zich brengt. In onze andere blog meer informatie over andere economische crisissen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.