Sint Maarten

Op 11 november wordt Sint Maarten gevierd. Het is de naamdag van de heilige Sint-Martinus oftewel Martinus van Tours. Hij is een belangrijke stamvader van het katholieke christendom in Gallië. Sint Maarten is een van de meest vereerde heiligen uit de middeleeuwen als toonbeeld van naastenliefde en goed herderschap. Aan zijn gedachtenis op 11 november zijn al eeuwenlang volkstradities verbonden.

MARTINUS VAN TOURS

Van Martinus van Tours is historisch erg weinig bekend. Hij is geboren rond 316 uit heidense ouders en kwam uit de landstreek die door de Romeinen Pannonië werd genoemd. Tegenwoordig is dat Hongarije. Hij werd op zijn vijftiende ingelijfd bij het Romeinse leger. Hij bekeerde zich tot het christendom en liet zich uiteindelijk dopen. Vanaf dat moment wordt zijn leven enkel en alleen maar beheerst door de godsdienst. Hij stichtte een klooster in Ligugé bij Poitiers waar hij leefde als een monnik. Na zijn priesterwijding werd hij in 372 tot bisschop van Tours gekozen.

MANTEL

Volgens een legende ontmoette hij als Romeins soldaat op een dag bij de stadspoort van het Franse Amiens een bedelaar die bibberde van de kou. Sint Maarten had zo’n medelijden met deze man dat hij met zijn zwaard zijn rode mantel in tweeën sneed en de helft gaf aan de bedelaar; de andere helft behoorde toe aan Rome. Volgens de legende stond de arme man symbool voor Christus. Beelden en schilderijen van Martinus drukken vaak deze situatie uit. Ook zou hij diverse wonderen hebben verricht en mensen hebben genezen van hun ziekte. Martinus stierf op 8 november 397 en werd begraven op 11 november. Zijn graf ligt in de kathedraal van Tours. Hij was de eerste niet-martelaar die als heilige vereerd werd. 11 November, de dag van Martinus’ begrafenis, viert de Kerk zijn gedachtenis. Dit wordt ook wel Sint Maarten genoemd.

VIERING VAN SINT MAARTEN

Martinus stond bekend vanwege zijn naastenliefde, speciaal voor de minderbedeelden en zijn vrijgevigheid. Op scholen worden door de kinderen Sint Maartenlantaarns gemaakt waarmee een lampionnenoptocht wordt gehouden. Hiermee gaan de kinderen langs de huizen, bellen aan en zingen dan een liedje. Als dank voor het zingen worden de kinderen beloond met snoep of fruit. In Limburg spelen bij de viering van Sint Maarten vreugdevuren een grote rol. Eerst gaat men naar de kerk en waar de geschiedenis van Sint Maarten wordt verteld. Daarna begint de lampionnenoptocht die eindigt bij een groot vuur. Hier krijgen de kinderen een oliebol uitgereikt. De Sint-Maartenviering heeft over het algemeen geen religieuze betekenis meer.

BESCHERMHEILIGE

Sint Maarten is beschermheilige van Groningen en Utrecht. In deze steden zijn dan ook Sint Martinuskerken te vinden namelijk de Martinitoren en de Dom. Naast de Dom in Utrecht staat in een hofje het leven van Martinus op stenen tableaus afgebeeld.