Schaatskoorts

Nu de temperaturen al weer enkele dagen onder nul zijn, komt bij vele mensen de schaatskoorts opzetten. Hoewel bijna iedereen de term ‘schaatskoorts’ gebruikt, is het woord niet opgenomen in de Van Dale en is er nergens een precieze betekenis te vinden van het woord. Wij definiëren schaatskoorts als het feit dat de harten van vele Nederlanders sneller gaan kloppen met temperaturen onder het vriespunt, omdat ze willen gaan schaatsen op natuurijs. Van de vele schaatstochten op natuurijs is de Elfstedentocht de bekendste.

Elfstedentocht

De Elfstedentocht is een schaatstocht over natuurijs van bijna 200 kilometer in de provincie Friesland. De tocht wordt door de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden georganiseerd. De tocht wordt maximaal eenmaal per winter gehouden, maar inmiddels is het al weer 20 jaar geleden (1997) dat de tocht voor het laatst werd gereden. De tocht kan namelijk alleen georganiseerd worden als de toestand van het ijs het toelaat. De eerste tocht werd in 1909 gereden en daarna werd deze in totaal nog vijftien maal verreden.

Tocht der Tochten Schaatskoorts

Vanwege de afstand, het heroïsche karakter en de vaak extreme weersomstandigheden wordt de Elfstedentocht ook wel “De Tocht der Tochten” genoemd. De hoofdstad van Friesland, Leeuwarden, is de start- en aankomstplaats. De rest van de tocht brengt de tocht langs de overige 10 plaatsen in Friesland die ooit stadsrechten hebben verkregen. De route kan worden aangepast, maar moet altijd alle elf de steden aandoen.

Ijsdikte

De tocht gaat door als er op het gehele traject een ijsdikte van minimaal 15 cm is. Soms worden voorafgaand aan de tocht kleinere wakken opgevuld met ijs. Dit noem je ijstransplantaties. Op plekken waar niet geschaatst kan worden door welke reden dan ook (slecht ijs, lage brug, doodlopend water), worden voorzieningen gemaakt waar de schaatsers op de kant een stuk moeten lopen. Dit noemt men klunen. Naast deze eisen en voorzieningen moeten alle rayonhoofden van de vereniging hun instemming betuigen, anders komt er geen tocht.

Schaatskoorts

SchaatskoortsAls het dan echt zover is, mogen tot voor kort ongeveer 16.000 mensen het ijs op. Op de ledenvergadering van 22 december 2014 is besloten dat vanaf de winter van 2015/2016 alle ruim 30.000 leden die voor juni van 2014 waren ingeschreven mogen meedoen aan de volgende Elfstedentocht. Er moet daarvoor wel een aanpassing in de route komen. Maar de helft van de deelnemers zal de vaste route door het centrum van Sneek schaatsen. De andere helft van de deelnemers moet om de stad heen schaatsen. Hoewel veel meer mensen mee zouden willen doen, is het niet verantwoord om meer mensen toe te laten op het ijs.

Deelname

In groepen van 1000 deelnemers wordt vertrokken vanaf het startpunt. Iedere deelnemer krijgt bij inschrijving een stempelkaart en in ieder van de elf steden staat een stempelpost waar de rijders hun stempelkaart moeten toen en laten afstempelen. Om te voorkomen dat deelnemers een deel van het traject overslaan staan er altijd een drietal geheime posten op de route. Bij deze geheime post wordt met een speciale tang een gaatje geknipt in de stempelkaart.

Elfstedenkruisje Schaatskoorts

Als alle stempel en knippen van de geheime posten op de kaart staan en de deelnemer is voor middernacht over de eindstreep dan ontvangt de deelnemer een bewijs van deelname. Het befaamde Elfstedenkruisje. De eerste elf aankomende mannelijke deelnemers en de eerste vijf vrouwelijke krijgen ook nog een medaille. De winnaar van de tocht ontvangt ook nog de Pim Mulier-wisselprijs. Henk Angenent heeft deze prijs inmiddels dus al 20 jaar in zijn bezit.

Koninklijke deelname

Dat ook leden van het koningshuis last hebben van schaatskoorts blijkt uit de deelname aan de tocht van 1986. Toenmalig kroonprins Willem-Alexander nam in dat jaar deel aan de tocht onder de naam W.A. van Buren.

 

Meer weten over de Elfstedentocht, bezoek dan de site van de Koninklijke Vereniging Friesche Elf Steden.

Leave a Reply