Ontstaan van de Nederlandse taal

Wanneer is de Nederlandse taal ontstaan en hoeveel mensen spreken wereldwijd Nederlands? Nederlands, Hollands, Vlaams, wie spreekt wat? Waar komt het Engelse “Dutch” vandaan? Wilt u een antwoord op deze vragen weten, lees dan deze blog over het ontstaan van de Nederlandse taal.

Ontstaan van de Nederlandse taal

Rond het begin van de jaartelling kwam er vanuit Noord-Duitsland een Germaanse kolonisatie. Toen sprak men hier Germaans. Na de volksverhuizingen, ongeveer rond het jaar 500 na Christus, zijn uit de Germaanse dialecten aparte talen ontstaan, waaronder het Oudnederlands. Het Nederlands is dus ongeveer 1500 jaar oud.

Verschillende benamingen voor het Nederlands Ontstaan van de Nederlandse taal

Het huidige grondgebied van Nederland en Vlaanderen wordt al vele duizenden jaren bewoond en die bewoners hadden hun eigen taal of talen. Het Nederlands is de enige officiële wettelijke naam voor de taal in Nederland en het noorden van België. Daarmee bedoelen we het Standaardnederlands, d.w.z. de Nederlandse standaardtaal of cultuurtaal: de norm die algemeen aanvaard en niet streekgebonden is. De naam ‘Nederlands’ is nog niet zo oud. In 1482 komt hij voor het eerst voor in een geschreven tekst maar werd in die tijd nog niet vaak gebruikt. ‘Nederlands’ werd pas de dominante naam vanaf het eind van de 19e eeuw. Voor die tijd waren andere namen in omloop:

  • Nederduits
    Tussen de 16 en 18e eeuw kwam de naam ‘Nederduytsch’ in gebruik. In die tijd was het Nederlandstalig gebied een eenheid onder Karel V in de zogenaamde Zeventien Provinciën. De bevolking wilde uitdrukking geven aan haar eigenheid binnen het rijk van Karel V. Door de naam “Nederduits” onderscheidde men de eigen taal van de Nederlanden van de taal van het oosten, het ‘Duits’.
  • Hollands en Vlaams
    Hollands en Vlaams zijn geen officiële benamingen. Het zijn in feite namen van dialecten. “Hollands” verwijst naar de dialecten van het voormalige graafschap Holland. Vlaams’ verwijst naar de dialecten van het voormalige graafschap Vlaanderen. De benaming Nederlands is in België in 1973 officieel vastgelegd.

Dutch

In de late Middeleeuwen werd onze taal door onszelf (Neder)duitsch (“de taal uit Duitsland in de Lage Landen”) of (Neder)dietsch genoemd. Diets betekent zoiets als volks. Dit woord Duitsch/Dietsch voor onze taal werd in die tijd ook in het Engels opgenomen. Dat is de reden waarom we “Dutch” spreken en “Dutch” zijn. Overigens vind je in het volkslied hier ook een verwijzing naar: we zijn hier van Duitsen bloed – dat hier dezelfde betekenis als Diets heeft.

Taalfamilie

Het Nederlands is een Indo-Europese taal, evenals de meeste Europese talen. Maar ook de door vele miljoenen mensen buiten Europa gesproken Indo-Iraanse talen, zoals Perzisch, Sanskriet, Bengaals en Hindi behoren tot de Indo-Europese taalgroep. Tot de Indo-Europese taalfamilie behoren meer dan 400 talen en is daarmee de grootste taalfamilie ter wereld. Meer weten of taalfamilies? Lees de blog hierover op de website van de Interlect-groep.

Stamboom

De Indo-Europese taalfamilie zou afkomstig zijn van een streek rond de Zwarte Zee. Taalwetenschappers hebben bij een nieuwe studie om dit te onderzoeken een techniek gebruikt die biologen ook gebruiken om de familieband tussen organismen aan te tonen. De taalwetenschappers keken naar woorden uit verschillende talen die dezelfde oorsprong hebben, zoals ‘neef’, ‘nephew’ en ‘neveu’. Er ontstond hierdoor een stamboom van talen door een analyse van dit soort overeenkomsten. Deze werd gekoppeld aan de plek op aarde waar de talen worden of werden gesproken. Op deze manier achterhaalde men de locatie waar de oertaal van alle Indo-Europese talen werd gesproken. Dit bleek de streek rond de Zwarte Zee (of nog specifieker Anatolië, de plek die we nu kennen als Turkije) te zijn.

Nederlands in de 21e eeuw

Ontstaan van de Nederlandse taalHet Nederlands evolueert intussen onverstoorbaar door. Het is in ieder geval een taal die is ontstaan uit invloeden van verschillende landen. Een taal met multinationale invloeden en ruime diversiteit en een taal die nog steeds veranderd, net als alle andere levendige talen. Wel kan vastgesteld worden dat het Engels steeds meer functies overneemt van de Nederlandse standaardtaal. Het breidt zich uit als onderwijstaal op de universiteit. Universiteiten in Nederland en Vlaanderen bieden masterprogramma’s gedeeltelijk of volledig in het Engels aan.

Nederlandse taal wereldwijd

Wereldwijd spreken circa 23 miljoen mensen Nederlands als moedertaal, verdeeld over Nederland, België, Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba. Nederlands staat op plaats 37 van alle talen, ongeveer 6000 talen, die in de wereld worden gesproken. Op nummer 1 staat het Chinees (850 miljoen moedertaalsprekers), gevolgd door het Spaans (406 miljoen), Hindi (397 miljoen), Engels (335 miljoen) en het Arabisch (280 miljoen). Op het internet hoort het Nederlands tot de top twintig van de talen, daarom wordt het Nederlands soms de kleinste wereldtaal genoemd. Dit ook omdat het historisch een belangrijke rol heeft gespeeld.

Weet u nog meer over het ontstaan van de Nederlandse taal? We horen graag van u!

Leave a Reply