Hete bliksem

Hete bliksem is een oud Hollands gerecht en een van de vele stamppotten die wij in het najaar en de winter eten. Deze stamppot bestaat uit aardappel, zure appelen, zoete appelen of peren en uien. Het gerecht werd samen met bloedworst of klapstuk gegeten.

Varianten

Inmiddels zijn er vele varianten op dit traditionele gerecht. Bijvoorbeeld door de toevoeging van spek tijdens het koken, of door gebruik van stoofperen in plaats van zoete appelen.

Naam hete bliksem

Door het gebruik van appels en peren bevat het gerecht veel vocht, waardoor het lang zijn hoge temperatuur behoudt. Daaraan dankt het waarschijnlijk zijn naam. Bovendien blijven de gestoofde, soms haast tot moes gekookte appels gemakkelijk aan het gehemelte plakken. Hierdoor kun je erg makkelijk je mond verbranden.

Naamvarianten

Ook qua naam bestaan er varianten. Zo wordt ook wel gesproken over ‘donder en hete bliksem’. In deze variant wordt ham en Franse mosterd toegevoegd. En ook ‘hemel en aarde’ is een gangbare naam die, vaak in het westen en noorden van Duitsland, wordt gebruikt. Dan wordt op het gaar gekookte gerecht een laag gelegd van aangebraden dobbelsteentjes spek met gesnipperde ui. De ‘Himmel / hemel’ verwijst naar de appels die in de lucht groeien en ‘Erde / aarde’ naar de aardappels die dicht aan de grond groeien.

In het noorden van Nederland is hete bliksem bekend onder de naam: “stamppot zoetappeltjes” (waarbij alleen zoete appels worden gebruikt) of als “pronkjewail” (gemaakt van gedroogde en gewelde appeltjes). Voor de smaak wordt vaak keukenstroop toegevoegd.

Mijn recept

Voor een volle pan gebruik ik de volgende ingrediënten:
• 2 kg aardappelen
• 1 kg zure appelen (goudrenetten)
• 1 kg gram zoete appelen
• 500 gr rundergehakt
• 2 grote uien
• schepje suiker, zout, peper, nootmuskaat en kaneel

Bereidingswijze hete bliksem

  1. Start met het schillen van de aardappelen en snijd deze in blokjes. Kook de aardappelen in ongeveer 15 minuten gaar. Zorg dat de aardappels net onder water staan in de pan. Als de aardappels gaar zijn, stamp je ze fijn tot een grove puree.
  2. Schil ondertussen de appels en snijd ze in blokjes. Zet de appels op in een pan met ongeveer 5 cm water (hoeven dus niet onder water te staan) en doe de deksel dicht tot het water kookt. Haal vervolgens de deksel eraf en schep de appels af en toe om. De appels zullen zacht worden en veranderen in appelmoes. Dit duurt ongeveer 12 minuten. Ik kook de appels altijd even apart van de aardappel in een grote pan waar later ook de andere ingrediënten bij kunnen.
  3. Snijd de uien in kleine blokjes en fruit deze even in een pan tot ze glazig zijn. Voeg het gehakt toe en rul het.
  4. Doe de puree, het gehakt en de uien in de pan bij de appels. Ik voeg altijd een schepje suiker toe omdat wij van een iets zoetere hete bliksem houden. Daarnaast voeg ik ook 1 tl kaneel, een beetje versgemalen zout en peper toe en afhankelijk van de smaak een snufje nootmuskaat.  Dit geeft de hete bliksem een meer kruidige, pittige smaak.

Je kunt de hete bliksem ook maken zonder het gehakt. Je hebt dan een heerlijke vegetarische maaltijd. Maar met een speklapje, saucijsje of gehaktbal smaakt het ook heerlijk.

Heb jij nog een bijzondere variant? Ik hoor graag van je!