Geschiedenis van de klomp

 Nederlandse klompDenkt men aan Holland dan denkt men aan windmolens, bloemvelden en: klompen. Daarom in deze blog meer over de geschiedenis van de klomp. En hoewel de meeste Nederlanders geen klompen meer dragen blijft het schoeisel beeldbepalend voor toeristen die naar ons land komen. De Nederlandse klomp is dan ook een geliefd souvenir. Niet alleen de houtenvariant, maar ook de slofvariant, sleutelhanger of de chocoladeklomp.  

GESCHIEDENIS VAN DE KLOMP

De klomp is een schoeisel dat uit hout bestaat. De geschiedenis van de klomp gaat terug naar de Middeleeuwen en komt uit Midden- en West-Europa. De klomp werd voornamelijk gedragen door arbeiders en boeren. De eerste houten klomp was niet meer dan een houten zool met leren bandjes. Naarmate de houtverwekingstechnieken beter werden begon de houten klomp zijn uiteindelijke vorm aan te nemen. Waar eerst alleen de zool van hout was kwam geleidelijk aan een ophoging bij de hiel en wreef. Uiteindelijk was men in staat om de klomp volledig uit een blok hout te maken. Het blok hout werd dan zodanig uitgehold en bijgeschaafd totdat een schoen ontstond. De klomp wordt ook wel holleblok of holsblok genoemd. Door het gebruik van hout was de klomp een praktisch en goedkoop alternatief als voetbescherming in barre weersomstandigheden. Bijkomend voordeel van de houtenklomp is dat deze goed bestand is tegen water. Iets dat in Nederland handig van pas komt.

VERDWIJNEN VAN DE KLOMP

Na 1890 loopt de verkoop van klompen sterk terug. Oorzaak is de opkomst van de leren schoen die in massaproductie wordt gemaakt en daardoor een goed alternatief is voor de houten klomp. De klomp beleefd nog wel twee keer een opleving. Namelijk tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Ook op het platte land wordt de klomp minder en minder gedragen.

In 1917 zijn er nog ongeveer 3.800 klompenfabrieken. In 1977 is dat aantal al geslonken naar 133. Op dit moment zijn er nog maar enkele klompenfabrieken actief in Nederland. De meeste actief voor het produceren van souvenir gerelateerde klompen.

SOORTEN KLOMPEN

De klomp komt in alle soorten en maten, meestal met een punt vorm maar later de wat meer bekende ronde vorm. De meeste klompen worden gemaakt van wilgenhout of populierenhout. Deze houtsoorten zijn veel in Nederland te vinden en zijn bij uitstek geschikt om te bewerken, maar behouden wel hun stevigheid. Het maken van klompen was oorspronkelijk geen zelfstandig beroep maar een bijproduct onder de plattelandsbevolking. In de steden was het maken van klompen een ambacht op zich en de klompenmakers genoten dan ook een hoog aanzien. In de steden bestonden een tijd lang klompenmakers gilden maar men heeft het klompen maken uiteindelijk toch weer aan de plattelandsbevolking overgelaten.

De echte kenner wist uit welke streek een bezoeker kwam puur door naar de klompen van de bezoeker te kijken. Iedere klompenmaker had namelijk zijn eigen “handtekening”.

KLOMPEN UIT ANDERE LANDEN

Franse puntklompenWie denkt dat de houten klomp een puur Nederlands product is komt bedrogen uit. In bijna alle Europese landen droegen de bewoners klompen of houten schoenen. En er zitten hele mooie tussen. Kijk maar eens naar de foto hiernaast. Dit zijn Franse puntklompen uit de Pyreneeën.

Ook in de taal heeft de klomp zijn plekje verovert. Het (Franse) woord sabotage voert terug op de klom. De Franse klomp noemt men namelijk een Sabot. In het begin van de industriële revolutie gooiden de fabrieksarbieders hun Sabot in de machienes om het productieproces te vertragen. Vandaar de naam Sabotage.

Heb je nog aanvullende informatie over onze blog “de geschiedenis van de klomp”. laat het ons weten.

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.