Geschiedenis van Amsterdam

Oude Kerk AmsterdamDe geschiedenis van Amsterdam gaat ver terug in de tijd. Als hoofdstad van Nederland is er veel te vertellen over de stat Amsterdam. Zo komt de naam Amsterdam van “dam in de Amstel”. De eerste schriftelijke vermelding van het toen nog Aemstelledam genoemde dorp was in 1275. Op 27 oktober van dat jaar graaf Floris V van Holland de bewoners het privilege van vrije vaart over de Hollandse wateren. Zo konden de inwoners van Amsterdam alvast de voordelen proeven van het behoren bij het machtige Holland. Het voorrecht van vrije vaart gaf Amsterdam een flinke voorsprong op de andere Hollandse steden. Het legde de inwoners van Amsterdam ook geen windeieren. Rond 1300 werd de eerste kerk gebouwd. Een kappelletje dat nu de kern vorm van de Oude Kerk op de wallen. Als locatie kozen zij een terp die ook als begraafplaats dienstdeed. Rondom de Amsteloever werden dijken gebouwd en in de rivier, op de plaats waar nu het Nationaal Monument staat, werd een dam gelegd: de Plaetse. Hier ontstond een markt.

HANDEL

De handel, scheepvaart en visserij zijn belangrijke pijlers in de geschiedenis van Amsterdam. Het waren namelijk de belangrijkste inkomstenbronnen van de inwoners. Het zou veel inwoners van Amsterdam in de komende jaren schat hemeltje rijk maken. Door de vrije rechten konden de inwoners van Amsterdam gratis door het graafschap Holland varen en er kon op goedkope wijze gehandeld worden. Kort na 1300 kreeg Amsterdam stadsrechten en werd een handelsstad die zaken dreef in graan en hout met voornamelijk het Oostzeegebied waar tegelijkertijd ijzererts, pelzen en kabeljauw werd ingekocht.

BIER EN HARING

Bier en haring waren de twee pijlers van de Amsterdamse economie.  Zo krijgt Amsteldam in 1323 zelfs het alleenrecht op de invoer van bier uit Hamburg. De economie van Amsterdam nam nóg een positievere wending toen grote haringpopulaties hun paartijd gingen doorbrengen in de Noordzee in plaats van in de Oostzee – wat in de jaren daarvoor gebruikelijk was. Met de uitvinding van het haringkaken, een methode om direct na de vangst de ingewanden van de vis te verwijderen om hem langer vers te houden, konden de vissers meer vis vangen en dus meer winst maken. De economie liep als een trein.

GROEI IN DE GOUDEN EEUW

Amsterdam en haar grachtenEen belangrijke periode in de geschiedenis van Amsterdam is de zogenoemde Gouden Eeuw. Het aantal inwoners bedroeg omstreeks het jaar 1580 ongeveer dertigduizend. In de Gouden Eeuw bloeiden de handel, kunst en financiële wereld op in Amsterdam. Amsterdam werd het culturele centrum van de Nederlanden en de ontwikkeling van de stad komt in een stroomversnelling. Ook de beroemde grachtengordel kwam in deze periode tot stand. Als tijdens de Tachtig Jarige Oorlog in 1585 de Spanjaarden Antwerpen veroveren, vluchtten veel rijke inwoners van die stad naar Amsterdam. Amsterdam is daarmee overwegend protestants. Met het kapitaal worden tochten naar India georganiseerd en in 1602 wordt de Verenigde Oost-Indische Compagnie opgericht. De VOC groeit uit tot het eerste multinational concern ter wereld. Met meer dan 25.000 werknemers en een eigen leger om de economische belangen te beschermen. Het resultaat is een periode van ongekende bloei en welvaart. Daarom wordt de 17e eeuw ook wel de ‘Gouden Eeuw’ genoemd.  In deze tijd wordt Amsterdam uitgebreid met de grachtengordel en de Jordaan. Deze volksbuurt staat symbool voor het Amsterdam van de oorspronkelijke inwoners. Ook is het de periode van kunst; het is de tijd van Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer en Jan Steen.

NAPOLEON

In 1795 bezetten de Fransen de Republiek der Nederlanden. De broer van Napoleon, Lodewijk Napoleon maakt van Nederland een koninkrijk en Amsterdam wordt het regeringscentrum.  Met het vertrek van de Fransen in 1813 keert de rust in Nederland en Amsterdam weer terug. Een nieuwe periode in de geschiedenis van Amsterdam breekt aan.

INDUSTRIELE REVOLUTIE

Door de komst industriële revolutie aan het begin van de 19e eeuw ontstond er grote armoede in de stad. Waar de eeuwen ervoor de Hollanders nog een wereldmacht van formaat waren is dat nu niet meer. De Engelse en Spanjaarden hebben deze positie overgenomen. De economie stokte en arbeiders leefden onder erbarmelijke omstandigheden. Toch waren er ook verbeteringen te zien. Vanaf 1870 werd de diamantindustrie nieuw leven ingeblazen. De uit Afrika geïmporteerde ruwe diamanten werden bewerkt in een van de Joodse diamantslijperijen in Amsterdam. De aanleg van het Noordzeekanaal in 1876 kwam de overzeese handel ten goede. Met de opening van het Centraal Station in 1870 werd zowel persoons- als goederenvervoer per trein mogelijk gemaakt. Er braken betere tijden aan. Een paar jaar later volgt het Koninklijk Concertgebouw, Koninklijk Theater Carré en Hotel Americain.  In 1926 werd het vliegveld Schiphol tot gemeenteluchthaven van Amsterdam benoemd.

TWEEDE WERELD OORLOG

Anne FrankOp 10 mei 1940 werd Nederland aangevallen door Duitsland. Waar de stad Rotterdam hevig wordt gebombardeerd om de Nederlanders tot capitulatie te dwingen komt Amsterdam bijna ongeschonden uit de strijdt. De Februaristaking en Jodenvervolging heeft wel grote impact op de stad. De stad Amsterdam verliest ongeveer 10% van haar inwoners. Zij worden afgevoerd naar de Duitse vernietigingskampen. Ook de hongerwinter van 1944-1945 heeft veel Amsterdammers het leven gekost. Dit omdat er door de bittere kou een extreme voedselschaarste ontstond. Op 7 mei 1945 wordt Amsterdam dan eindelijk bevrijd. Het bekendste Amsterdams oorlogsslachtoffer is misschien wel Anne Frank. De tweede wereldoorlog is als een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Amsterdam.

GESCHIEDENIS VAN AMSTERDAM IN DE TOEKOMST

In de volksmond wordt Amsterdam ook wel Mokumgenoemd. Deze bijnaam is afgeleid van het Hebreeuwse woord ‘Makom’ en betekent ‘plaats’ of ‘stad’. De gemeente Amsterdam telde in 2016 838.338 inwoners en toch behoort Amsterdam tot de top-25 van veiligste steden in de wereld; De vele Amsterdamse grachten kunnen worden gezien als het meest karakteristieke – en meest charmante – kenmerk van de stad. Amsterdam is een van de meest spectaculaire steden van de wereld met veel historische panden maar ook drukbezochte coffeeshops en de wallen! De stad zal nog vele jaren haar aantrekkingskracht hebben. We zijn benieuwd wat de toekomst onze hoofdstad allemaal nog gaat brengen.

 

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.