Dorus Rijkers

Als zeevarende handelsnatie kan een nationale held voor het redden van drenkelingen niet ontbreken. De bekendste van deze redders is Dorus Rijkers. In totaal redde Dorus Rijkers en zijn mannen meer dan 500 personen. Een ongekend aantal.

WIE WAS DORUS RIJKERS

Theodorus Rijkers zoals hij officieel heette werd geboren in Den Helder op 28 januari 1847. Voordat zijn levensreddende werk begon hij had diverse baantjes gehad. Zo was Dorus Rijkers onder andere verkoper geweest van koffie en thee. In 1872 redde hij met zijn eigen boot 25 mensen van de bark “Australia”. Mede dankzij deze redding werd hij schipper op de roeireddingboot van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding Maatschappij (NZHRM). Wie de huidige KNRM wel eens in actie heeft gezien weet dat deze organisatie beschikt over moderne schepen. Destijds was men als redder aangewezen op een roeireddingsboot. Deze roeireddingsboot werd door een stoomsleepboot buitengaats gesleept. Eenmaal buitengaats was het voor de opvarende redders roeien geblazen was. In weer en wind gingen de redders de zee op om opvarende in nood in veiligheid te brengen. De hoge golven maakte manoeuvreren gevaarlijk. En vaak bleek het ook onmogelijk om het in nood verkerende schip te bereiken.

ONDERSCHEIDING

In totaal wist Dorus Rijkers en zijn mensen 511 te redden. Door het grote aantal mensen dat hij met zijn team roeiers wist te redden werd hij een nationale held. Hij ontving vele onderscheidingen in binnen en buitenland. Zo ontving Dorus Rijkers van de Duitse keizer Wilhelm II een gouden horloge en koning Willem III benoemde Dorus tot Broeder in de orde van de Nederlandsche Leeuw in januari 1888
Voor de redding van de opvarende van de Duitse “Renown”. Tijdens de reddingsoperatie van de opvarenden van het Duitse schip “Renown” redde hij 23 schipbreukelingen. Deze moeilijke operatie duurde drie dagen en nachten vanwege het slechte weer. Zijn laatste redding was in 1911 toen hij zes Duitse bemanningsleden redde van het schip Elfriede. In datzelfde jaar ging Dorus met pensioen. Ter gelegenheid hiervan werd hij in het zonnetje gezet door de Helderse gemeenschap.

HUWELIJK

Dorus Rijkers ontvangt als schipper van een roeireddingsboot een klein salaris. In 1870 heeft hij genoeg spaar centen bij elkaar om te kunnen trouwen. Toen hij 23 jaar was huwde hij de weduwe Neeltje Huisman die al zes kinderen had in de leeftijd van 4 tot 18 jaar. Samen kregen zijn nog een dochtertje, Doortje. Toen zijn vrouw na dertig jaar huwelijk overleed, trok hij in bij zijn dochter en schoonzoon. Zij verzorgden Dorus Rijkers tot aan zijn dood in 1928.

HELDEN DER ZEE-FONDS

Na zijn pensioen raakt Dorus Rijkers een beetje op de achtergrond. Er bestond nog geen AOW en Dorus leefde in armzalige omstandigheden en werd ondersteund door zijn familie. Na hun “pensionering” dreigden deze redders in armoe te vervallen omdat het aan sociale voorzieningen ontbrak. Toen bekend werd in wat voor omstandigheden deze nationale held leefde richtten een aantal voorname personen in 1923 een fonds op. Het Helden der Zee-fonds “Dorus Rijkers”. Dit fonds zamelde geld in ten behoeve van arme redders en hun nabestaanden. Van dit fonds ontvingen in 1927 honderdelf oud-redders of nabestaanden van oud-redders een pensioen. Ook Dorus Rijkers ontving wekelijks een bedrag van dit fonds.

NATIONAAL MONUTEN VOOR HET NEDERLANDSE REDDINGWEZEN

Dorus Rijkers overleed op 81-jarige leeftijd op 19 april 1928 in het huis van zijn dochter. Hij werd begraven als een nationale held op de begraafplaats van Huisduinen. Ter ere aan deze grote redder werd een motorreddingboot naar hem vernoemd. Ook werd er ter nagedachtenis aan alle zeehelden een monument opgericht in de persoon van Dorus Rijkers. Op 4 juni 1935 werd in Den Helder door Koningin Wilhelmina het Nationaal Monument voor het Nederlandse Reddingwezen onthuld op een plein, dat later hernoemd werd in het Helden der Zeeplein.